Reklama

Sprawiedliwi i Zygmunt Rolat - Holocaust w ich pamięci

A A A
Alina Bosak

Dodano: 25-08-2017

Fot. Alina Bosak

Fot. Alina Bosak

- Nasz ojciec zaryzykował życie całej rodziny, ukrywając od 1942 roku Mojżesza Kestena na strychu. Mówił nam, że drugiemu człowiekowi trzeba pomóc, bo może i my znajdziemy się kiedyś w potrzebie – wspominają córki Marii i Wincentego Kwiatkowskich z Przeworska, które odsłoniły w czwartek, 24 sierpnia br. tabliczki z nazwiskiem rodziców na ścianie Sprawiedliwych w Muzeum im. Rodziny Ulmów w Markowej. – Musimy przypominać światu, co się wtedy wydarzyło i ostrzegać. Holocausty, niestety wciąż się dzieją – powiedział gość specjalny uroczystości 87-letni Zygmunt Rolat, biznesmen i filantrop, ocalony polski Żyd.

Na ścianie Muzeum Polaków Ratujących Żydów w czasie II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej dodano trzy nowe tabliczki z nazwiskami osób, którym w ostatnim roku instytut Yad Vashem przyznał medal Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Anna i Andrzej Antonikowie oraz ich córka Ludwika z Lisich Jam k. Lubaczowa w latach 1942-1944 ratowali Malkę Stupp. Maria i Piotr Węglowscy z Zawady k. Dębicy, w tym samym czasie ratowali Szlomo Tauba i Nechama Tauba, a Maria i Wincenty Kwiatkowscy z Przeworska – Mojżesza Kestena.

W czwartek, 24 sierpnia, tabliczki z nazwiskami Sprawiedliwych odsłonili krewni oraz, w imieniu jednej z nieobecnych córek, Mateusz Szpytma, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej.

- Nasz ojciec był malarzem i kupował u Kestena farby. Zżyli się i kiedy wojna się zaczęła, tato powiedział Mojżeszowi, że jak będzie trzeba, to mu pomoże. I tak zrobił. Kiedy ten pojawił się przed drzwiami, przyjął go i przez trzy lata ukrywał na strychu, ryzykując życiem całej rodziny. Był po prostu dobrym człowiekiem. Mówił, że trzeba pomóc, bo kiedyś może i my będziemy potrzebować pomocy  - wspominają Jadwiga Rupar i Barbara Kałamarz, dwie z pięciu córek Marii i Wincentego Kwiatkowskich. 87-letnia Jadwiga pamięta tamten czas. Podobnie, jak jej rok starsza i obecna na uroczystości w Markowej, siostra Janina Rosołowska. Barbara urodziła się już po wojnie. – Nie wiem, czy ja na miejscu rodziców miałabym taką odwagę – mówi, a Jadwiga dodaje: - Nie mogłyśmy zapraszać żadnych koleżankę do domu, nic nikomu mówić, opowiadać. Nikt nie mógł dowiedzieć się o Mojżeszu na naszym strychu.

Rodzina Kwiatkowskich medal Sprawiedliwi wśród Narodów Świata otrzymała 30 czerwca br. Przyznano go na wniosek rodziny Kestena, który ukrywając się pisał dziennik, a po wojnie też wszystko opowiadał swoim dzieciom, z którymi mieszkał w Izraelu.

Reklama

- Trzeba światu przypominać historię. Holocausty wciąż się dzieją – mówił Zygmunt Rolat, który również był gościem Muzeum Markowej w czwartek. Jest znanym biznesmenem i filantropem. Był przewodniczącym amerykańskiego komitetu wspierania budowy Muzeum Historii Żydów Polskich „Polin” w Warszawie, jest członkiem Fundacji Kościuszkowskiej i rady Chrześcijańskiej Unii Absolwentów Teologii w Berkeley w Kalifornii. Zygmunt Rolat jest rówieśnikiem pani Jadwigi Rupar. W 1942 roku, jak ona, miał 12 lat. – Moje życie zawdzięczam, o ironio, dwóm Niemcom – mówił podczas spotkania w Markowej. – Pierwszy zarządzał fabryką, w której rekalibrowano łuski nabojów odzyskanych z frontu. Kiedy w Częstochowie likwidowano małe getto, stałem na placu z ostatnią już grupą 32 dzieci wywożonych na rozstrzelanie. Zaczęli nas ładować na ciężarówkę, kiedy ten człowiek przyszedł i powiedział gestapowcom, że jesteśmy mu potrzebni w fabryce. Po kłótni, zabrał nas ze sobą. I tak ocalił. Dotrwałem tam do wkroczenia Armii Czerwonej 16 stycznia 1945. Drugi Niemiec, któremu zawdzięczam to kim dziś jestem, to emerytowany profesor monachijskiego uniwersytetu. Po wojnie, mimo moich edukacyjnych braków, w 1,5 roku przygotował mnie do matury. Zdałem i ją i dzięki temu, zaraz po przyjeździe do Stanów Zjednoczonych mogłem dostać się na uniwersytet.

A potem Zygmunt Rolat dodał, że to jakim jest człowiekiem, zawdzięcza przede wszystkim swojej niani – Elce, która opiekowała się nim od pierwszych tygodni życia. – Była ze mną tak związana, że zamieszkała z nasza rodziną w getcie. Nie chciała nas opuścić nawet wtedy, kiedy Niemcy przeprowadzali pierwszą selekcję i wysyłali transport do Treblinki. Ona pojechała tym transportem. Przed naszym Muzeum „Polin” w Warszawie stanie wkrótce pomnik dla Sprawiedliwych i to będzie też pomnik dla mojej Elki. Chociaż nie wszyscy chcieli by tam stanął, ja uważałem, że powinien. I zostanie odsłonięty w styczniu przyszłego roku.

- Jest pan budowniczym mostów – zauważyła Anna Stróż, dyrektor Muzeum im. Rodziny Ulmów. Warszawskie Muzeum „Polin”, w którego budowę Zygmunt Rolat był bardzo zaangażowany, to dzieło, o którym mówi ze wzruszeniem. - Ono opowiada naszą wspólną historię, bo jak powiedział śp. prezydent Lech Kaczyński, nie ma historii Polski bez polskich Żydów. A dlaczego był Holocaust, dlaczego zdarzają się następne i jeden naród chce unicestwić drugi? Czy to natura ludzka powoduje? Trudno odpowiedzieć. Ja nigdy nie czułem się ofiarą. Chociaż wielu Żydów tak. Muzeum Polin zawiera część poświęconą wojnie, ale to nie jest muzeum Holocaustu. To jest muzeum życia. Nasza wspólna historia. 

Odsłonięcie tabliczek Sprawiedliwych i spotkanie z Zygmuntem Rolatem uświetniło rozpoczęcie II Festiwalu Psalmów Dawidowych, który potrwa do 2 września.

W oprawie uroczystości w Markowej wzięła udział 7. Łańcucka Drużyna Harcerek „Paproć” im. Alicji Boratyn z Łańcuta oraz 4. Rozborska Drużyna Harcerzy „Karacena” im. 10 Pułku Strzelców Konnych z Rozborza.

KOMENTARZE

Muzeum Ulmów

Do końca 2013 roku oddanie budynku w stanie surowym, a pod koniec 2014 roku oficjalne otwarcie Muzeum Polaków Ratujących Żydów...

Prawie 4 tys. zwiedzających w Muzeum Ulmów w Markowej

Nie minęły jeszcze dwa tygodnie od otwarcia...

Wady i zalety paneli podłogowych

Panele podłogowe mają zarówno zwolenników, jak i przeciwników. Jedni widzą w nich...

Muzeum Ulmów nominowane w prestiżowym konkursie

Muzeum Polaków Ratujących Żydów Podczas II Wojny Światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej to jeden z najładniejszych obiektów architektonicznych na Podkarpaciu. O tym, że nie jest to opinia odosobniona...

Muzeum w Markowej zdobyło prestiżową nagrodę

Muzeum w Markowej zdobyło prestiżową nagrodę Muzeum Polaków Ratujących Żydów w Markowej oddział Muzeum-Zamek w Łańcucie zostało uhonorowane ogólnopolską nagrodą za najlepsze wnętrze w obiekcie...

zobacz więcej
Reklama

Odeszli w 2018 roku...

Wspominamy znanych mieszkańców Podkarpacia, zmarłych w ostatnim roku. Wszystkich pożegnaliśmy ze smutkiem...

100 lat niepodległej Polski. BIZNESiSTYL.pl "Na Żywo"

100 lat temu Polska odzyskała niepodległość...

Historyk o 13. grudnia: Jaruzelski ratował władzę komunistów

Z Arturem Brożyniakiem, historykiem z rzeszowskiego oddziału IPN, rozmawia Jaromir Kwiatkowski

Politolog o wyborach samorządowych 2018. W Rzeszowie PiS liczył na więcej!

Z dr. Pawłem Kucą, politologiem z Uniwersytetu Rzeszowskiego, rozmawia Aneta Gieroń

Jak się kiedyś bawił Rzeszów! Kultowe "Piekiełko" i inne lokale

Z Januszem Pawlakiem i Agnieszką Skowron-Wilusz, autorami książki "Rzeszowskie Piekiełko. ABC powojennych i PRL-owskich lokali", rozmawia Idalia Stochla

Reklama

Władysław Ortyl oficjalnym kandydatem na marszałka województwa

W poniedziałek, 19 listopada odbędzie się pierwsza sesja sejmiku podkarpackiego, na której wybrany zostanie nowy zarząd województwa oraz prezydium sejmiku. Jak potwierdzają...

Pogranicznicy na koniach tylko w Bieszczadach. Już od 20 lat

W tym roku mija 20 lat służby patroli konnych Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej. To jedyna taka formacja w szeregach pograniczników w Polsce, a przy tym ważne uzupełnienie...

Skacząc po głowie Innym Kobietom, niszczycie nie tylko fryzurę, ale i psychę!

Anglicy prosto z Oxfordu donoszą, że o 40 proc. wzrosło w Internecie wyszukiwanie znaczenia słowa TOXIC, czyli toksyczny. Ludzie przerażeni...

II tura wyborów 2018. Wśród przegranych wieloletni samorządowcy

Po II turze wyborów samorządowych na Podkarpaciu obok największych wygranych: Wojciecha Bakuna w Przemyślu, Tomasza Matuszewskiego w Sanoku, czy Jacka Wiśniewskiego...

120 osób przyjmie do pracy Straż Graniczna. Dołącz do Watahy!

- Nabór cały czas trwa i cieszy się ogromnym zainteresowaniem. Ciągle ktoś dzwoni, pyta, czy się opłaca i jakie wymagania musi spełnić – mówi mjr Elżbieta Pikor...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 60

VIP Biznes&Styl Nr 60
w numerze m.in.:

• Przez wieki życie i zdrowie ratowali aptekarze! • 60 lat skansenu w Sanoku • Stanisław Głodowski: Nie liczę, że fala mnie poniesie • Rosja. Za Uralem • Dla kogo Harrods
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.