Reklama

Zmarł Jan Partyka - muzeum podarował 2200 eksponatów

A A A
Alina Bosak

Dodano: 16-04-2019

Fot. Podkarpackie.pl

Fot. Podkarpackie.pl

Jan Partyka, najhojniejszy darczyńca Rzeszowa ostatnich kilkudziesięciu lat, zmarł 15 kwietnia, po ciężkiej chorobie, mając 87 lat. Przez ponad pół wieku zbierał odznaki i pamiątki z wojen o polską niepodległość. W lutym 2015 roku przekazał je Muzeum Okręgowemu. Był to tak wielki dar, że na ścianie muzeum odsłonięto tablicę upamiętniającą to wydarzenie, a ponad 2200 eksponatów - mundury, odznaczenia, odznaki wojskowe, fotografie, dokumenty, oporządzenie żołnierskie oraz broń biała - stało się fundamentem stałej wystawy pn. „Żołnierz polski 1914 – 1945. Kolekcja Jana Partyki”. Cztery sale są w stanie naraz pomieścić tylko część tego, co przekazał kolekcjoner. Jego pogrzeb odbędzie się w środę, 17 kwietnia.   
 
Pracowity, systematyczny, sumienny. Biegły w przepisach prawnik, a zarazem wielki społecznik i romantyk. Urodził się 14 października 1931 roku w Nakliku, w powiecie biłgorajskim, ale od 1957 roku na stałe związał się z Rzeszowem, gdzie zaczynał pracę jako … krawiec w Domu Mody. W tym mieście poznał swoją przyszłą żonę, Irenę, kształcił się i awansował na kierownicze stanowiska w działach prawnych kolejnych instytucji. Praca zawodowa była tylko skromnym wyimkiem tego, co robił w życiu. 
 
Jan Partyka pasjonował się historią, szczególnie ostatnich polskich wojen. Kolekcjonerem odznak wojskowych został w połowie lat 60. XX wieku. -  Kolekcjonerstwo po prostu w pewnym momencie do człowieka przychodzi - opowiadał. - Przypadek sprawił, że zainteresowały mnie żołnierskie pamiątki. Wcześniej zbierałem monety. Któregoś dnia, na spotkaniu kolekcjonerskim w Wojewódzkim Domu Kultury w Rzeszowie jeden z będących tam panów niemal na siłę wcisnął mi odznaczenie w zamian za monetę. Przyniosłem je do domu i zacząłem szukać informacji na temat odznaki. Okazało się, że była to odznaka Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, związana z 5. Kresową Dywizją Piechoty. Mając jedną, zacząłem szukać następnej. Chodząc do pracy, przecinałem plac targowy, na którym handlowano różnymi rzeczami. I tak się złożyło, że w ciągu tygodnia dokupiłem jeszcze dwie odznaki. Na następnym spotkaniu kolekcjonerów w WDK, podszedł do mnie pan, który widział wcześniej tamtą niechcianą przeze mnie transakcję. „Panie Partyka, dam panu teraz za tę odznakę monetę, jaką pan wcześniej miał.” Na co ja odparłem: „Nie dam panu, bo już mam trzy. A trzy to kolekcja”.    
 
 
Fot. Podkarpackie.pl 

W poszukiwaniu militariów i pamiątek podróżował do wielu miejsc, odnajdując żyjących w zapomnieniu legionistów Piłsudskiego i żołnierzy II wojny światowej, także AK i armii gen. Władysława Andersa. W czasach, kiedy wiedzę o przynależności do tych formacji, trzymano w tajemnicy z obawy przed represjami, on wydobywał od byłych żołnierzy pamiątki i spisywał ich wspomnienia, tworząc przez 50 lat zbiór o ogromnej wartości historycznej i materialnej. Pracę tę rozumiał także jako misję przekazywania kolejnym pokoleniom historii wolnej od propagandy i zakłamań. Dlatego już od 1976 roku jeździł z prelekcjami do szkół, domów kultury, pokazywał i opowiadał o swoich zbiorach młodzieży. Prezentował skarby ze swojej kolekcji na około 180 wystawach, w tym 60 muzealnych. Zazwyczaj sam wszystko przewoził, układał na ekspozycji. Najczęściej z pomocą żony Ireny. 
 
Reklama
Właściwie rzadko kiedy eksponaty leżały w domu. Gdy do niego wreszcie trafiały, sąsiedzi żartowali: „Wojsko już do Partyki przyjechało”. Bo na podwórku wietrzyły się mundury. - Musiałem je wysuszyć, zakonserwować. O eksponaty trzeba dbać – tłumaczył Jan, a wystawy organizował niezależnie od tego, jakie to były uroczystości - czy uznawane oficjalnie, czy nie. By opowiadać zakazaną historię posługiwał się fortelem. W Święto Rewolucji Październikowej pokazywał radzieckie odznaczenia, a przy okazji odznaczenia z obrony Lwowa i te z Zachodu. Kiedyś w Krośnie w muzeum cenzor chciał go zmusić do usunięcia dwóch odznaczeń przed otwarciem wystawy - medalu z czasów wojny 1919-1921 i medalu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Partyka powiedziałem, że jeśli tak, to zabiera wszystko i wraca do domu. Cenzor poszedł gdzieś zadzwonić. Wrócił i oświadczył: „Niech pan zostawi, ale umawiamy się, że ja tego nie widziałem.”
 
Przez wiele lat jego zbiory pokazywano także w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie i to ono w 2015 roku stało się najhojniej przez niego obdarowaną placówką. Dzięki temu na stałej wystawie można tu podziwiać np. oryginalne wyposażenie legionistów, szable, karabiny, bagnety, nakrycia głowy. Na jednej szabli naklejony jest „hallerowski” orzeł, wyryto datę. Jej właściciel był przy zaślubinach armii gen. Hallera z morzem.
 
Są także inni beneficjenci społecznikowskiej natury Jana Partyki - w 2005 r. przekazał do rzeszowskiego oddziału IPN cenny zbiór plakatów z okresu Polski Ludowej i pierwszych lat III Rzeczypospolitej, gazet, wydawnictw, kopert i znaczków związanych z NSZZ „Solidarność” oraz „Solidarność Walcząca”. Znajdują się one w Oddziałowym Archiwum IPN w Rzeszowie, służąc celom naukowo-badawczym.
 
 
Order Orła Białego - ostatni dar Jana Partyki dla Muzeum Okręgowego w Rzeszowie. Fot. Podkarpackie.pl 

Jan Partyka pamiętał także o małych społecznościach, z jakich przecież sam się wywodził. Pomógł zorganizować i wyposażyć w zbiory Izby Pamięci w Szkole Podstawowej w Kuźminie i w Publicznym Gimnazjum w Szyszkowie. Wymyślił i był jednym z fundatorów obelisku oraz pomnika w rodzinnym Nakliku. Upamiętniają one potyczki i przemarsze wojsk podczas powstania styczniowego oraz 24 osoby, które zginęły podczas II wojny światowej z rąk niemieckich okupantów i ukraińskich nacjonalistów. Rodzinną miejscowość oraz Rzeszów obdarował także w inny sposób – spisując wspomnienia pt. „Krętymi drogami z Naklika do Rzeszowa”. Są one bardzo solidnym i dokładnym zapisem wydarzeń, ludzkich historii oraz obyczajów, od rosyjskiego zaboru po rok 2015. Jan Partyka napisał także cenne dla historyków książki: „Odznaki i oznaki PSZ na Zachodzie 1939–1945” oraz „Odznaki pamiątkowe obrony Lwowa oraz niektóre z lat 1918–1920”. 
 
Znajdował na to czas i na wiele innych spraw, bo przecież działał także w Towarzystwie Przyjaciół Dzieci, Automobilklubie Rzeszowskim, Polskim Związku Motorowym czy Polskim Towarzystwie Archeologicznym i Numizmatycznym. Widać nie chciał w życiu zmarnować ani chwili. Doceniano też to zaangażowanie, honorując Jana Partykę wieloma odznaczeniami. Otrzymał ich ponad 20. W tym Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi.
 
Ostatni dar - Order Orła Białego - ofiarował Muzeum Okręgowemu w Rzeszowie 11 listopada 2018 roku, w 100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Wcześniej był gościem honorowym uroczystości na placu farnym. Uderzył w Dzwon Niepodległości, a potem do pamiątkowej księgi wpisał słowa Leonarda Da Vinci: „Zostawiajmy po sobie dobre imię i trwałą pamięć wśród śmiertelnych, aby nasze życie nie przeszło nadaremnie”. 
 
 
Fot. Podkarpackie.pl 

Ostatnie pożegnanie Jana Partyki odbędzie się w środę, 17 kwietnia 2019 r., o godz. 14.00 w parafii pw. św. Judy Tadeusza w Rzeszowie, przy ul. Wita Stwosza 31. Pochowany zostanie na Cmentarzu Komunalnym „Staroniwa” w Rzeszowie. 


KOMENTARZE

Rzeszowianie na Nocy Muzeów

W sobotnią noc tysiące rzeszowian zamiast grilla, imprezy w ogródku, albo zwykłego snu, wybrało...

Podkarpackie na wakacje

Przyjezdni, ale i miejscowi mogą zobaczyć dziś w naszym regionie dużo więcej niż wczoraj. I nie chodzi...

Jak to w średniowieczu bywało - piknik w Rzeszowie

W niedzielne popołudnie można przenieść się...

W niedzielę piknik w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie

W niedzielę, od godz. 12 do 18 w Muzeum Okręgowym przy ul. 3 Maja w Rzeszowie niezwykły piknik etnograficzny ? "Niedziela z etnodizajnem". Zapowiada się świetna zabawa dla dzieci i młodzieży -...

O historii rozmaicie. Piknik w rzeszowskim muzeum

Czy ktoś wie, jak 100 lat temu dzieci grały w "klasy" albo "bierki"? A może ktoś chce spróbować swoich sił jako budowniczy Rzeszowa? Te i inne atrakcje czekają w najbliższą niedzielę w Muzeum...

zobacz więcej
Reklama

Urodzony w celi śmierci wciąż czeka na sprawiedliwość

Stanisław Wnorowski, elegancki, 72-letni...

Bronią praw autorskich, dając sobie odebrać wolność słowa - ACTA2

Alina Bosak: Jak to teraz będzie? Parlament Europejski przegłosował ACTA 2 - unijną dyrektywę o prawach autorskich, nazywaną też ustawą o cenzurze Internetu… ...

6 lat więzienia dla Anny Habało, byłej prokurator apelacyjnej w Rzeszowie

Na sześć lat kary bezwzględnego więzienia oraz 10 - letni zakaz zajmowania stanowisk związanych z tworzeniem i egzekwowaniem prawa skazał w poniedziałek...

Reklama

Pedofilia nie dotyczy tylko marginesu społeczeństwa pełnego alkoholu i biedy!

Z Magdaleną Louis, powieściopisarką z Rzeszowa, rozmawia Aneta Gieroń

Zmarł Jan Partyka - muzeum podarował 2200 eksponatów

Jan Partyka, najhojniejszy darczyńca Rzeszowa ostatnich kilkudziesięciu lat, zmarł 15 kwietnia, po ciężkiej chorobie, mając 87 lat. Przez ponad pół wieku zbierał odznaki i pamiątki...

Pogrzeb ks. Bogusława Przeklasy, byłego dyrektora Radia VIA

We wtorek, 26 marca w Wojniczu odbędzie się pogrzeb śp. ks. kan. Bogusława Przeklasy, wieloletniego dyrektora Radia VIA. Mszy św. przewodniczyć będzie biskup rzeszowski Jan...

Stabryła: W drugim człowieku przeglądam się jak w lustrze

Alina Bosak: W malarstwie postawiłeś na realizm. To forma, do której artyści coraz częściej wracają. Prawda?

Mężczyzna od kuchni. Tomasz Gulak wychodzi przed szereg

Z Tomaszem Gulakiem, szkoleniowcem, coachem i mówcą motywacyjnym, rozmawia Idalia Stochla

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 61

VIP Biznes&Styl Nr 61
w numerze m.in.:

Zuzia Górska - pracownia Twórcza w cieniu fredrowskiego zamku Politycy nie mogą ulec pokusie pychy! Jolanta Kluz-Zawadzka - Lekarskie powołanie Śladami Watachy Dominikanin o Drodze św. Jakuba
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.