Reklama

Stan wojenny: byliśmy naiwni

A A A
Z Leszkiem Waliszewskim, w 1981 r. przewodniczącym Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ

Dodano: 13-12-2013

Leszek Waliszewski (fot. T. Poźniak)

Leszek Waliszewski (fot. T. Poźniak)

Jaromir Kwiatkowski: Stan wojenny był dla Pana zaskoczeniem?
 
Leszek Waliszewski: W Regionie Śląsko-Dąbrowskim spodziewaliśmy się takiego uderzenia, nawet poczyniliśmy do niego pewne przygotowania, tylko przegapiliśmy termin. To w ogóle osobna historia. Zarząd Regionu na dwa tygodnie przed stanem wojennym upoważnił mnie, abym jednoosobowo podjął działania przygotowawcze. Powołałem kilkuosobową grupę najbardziej zaufanych ludzi, podzieliliśmy zarząd na cztery grupy. Mieliśmy plan, żeby cały Zarząd Regionu rozlokować w kilku dużych, strategicznie położonych zakładach, wyciągnąć z banku dużą ilość gotówki…
 
Jak we Wrocławiu.
 
Tak. Chcieliśmy to zrobić w piątek, 11 grudnia. Od czwartkowego popołudnia zarząd miał się rozlokować w zakładach. I wtedy Komisja Krajowa zmieniła termin posiedzenia. Miało się ono odbyć w następnym tygodniu, a przyspieszono je na 11-12 grudnia. Zamiast więc zacząć realizować nasz plan, pojechaliśmy do Gdańska. W następnym tygodniu miało się także odbyć posiedzenie Sejmu i spodziewaliśmy się, że zostanie na nim podjęta decyzja o stanie wyjątkowym.
 
Nie spodziewaliście się, że Jaruzelski złamie PRL-owską konstytucję i wprowadzi stan wojenny podczas  sesji Sejmu.

Tak. Byliśmy naiwni. Miałem w tamtych dniach dylemat, co robić. W końcu przełożyliśmy realizację planu na następny tydzień. A wtedy już było za późno. 
 
13 grudnia 1981 r., kiedy wracał Pan z posiedzenia KK, został Pan zatrzymany na dworcu w Katowicach i internowany. Siedział Pan do 23 grudnia 1982 r., a więc został Pan zwolniony w ostatniej turze. Na początku 1983 r. wyjechał Pan na Zachód. Dlaczego nie włączył się Pan w działalność solidarnościowego podziemia? 
 
Miałem duże wyrzuty sumienia, rezygnując z dalszej walki. 
 
To dlaczego podjął Pan taką decyzję?

Miałem dwójkę małych dzieci. Jedno z nich urodziło się w czasie, gdy byłem internowany. Według mnie, był to wybór pomiędzy tym, czy zadbam o nie, czy będę kontynuował działalność. Tych dwóch spraw nie dałoby się połączyć. Musiałem wybierać. Wybrałem dzieci. Z żoną niezbyt się wtedy układało, więc tym bardziej czułem się im potrzebny. 

Czy ktoś kiedyś miał do Pana pretensje, że Pan - szef największego regionu - „stchórzył”, „zdradził”?
 
Przed wyjazdem rozmawiałem z Wałęsą i kilkoma innymi osobami. Nie podobało im się to, że wyjeżdżam, ale nie spotkałem się z potępieniem czy aktywną niechęcią. 
 
Z Ameryki śledził Pan przez lata 80. to, co się działo w Polsce?

Reklama
Przez pierwsze dwa lata pracowałem w gazecie jako elektronik do serwisowania systemu komputerowego i tam miałem dostęp do agencji informacyjnych. Codziennie przeglądałem wszystkie doniesienia. Zbierałem też pieniądze, przesyłałem do Polski. Miałem jednak świadomość, że mój wyjazd nie był dobry dla sprawy. Niektórzy mówili, że z Zachodu będą pomagać więcej. Ja jednak uważam, że trzeba było zostać w Polsce i ci, którzy dokonali zmian, działali tutaj.
 
Czy czuje Pan dystans do swoich dawnych kolegów z „Solidarności”?

Owszem, choć nie do wszystkich. Uważam, że żyją przeszłością. Według mnie, w latach 80. był czas przeciwstawiania się komunie i burzenia starego systemu. Ale ten system został zburzony. Czy całkowicie, to sprawa do dyskusji. Jednak teraz jest czas budowania. A widzę, że wielu moich danych kolegów lepiej się czuło w czasie burzenia. Choć są i tacy, którzy np. weszli w działalność gospodarczą i tworzą coś pozytywnego. 
 

13 grudnia 1981 r. władze PRL wprowadziły stan wojenny. To była mroźna i śnieżna noc z soboty na nadzielę. Jeszcze przed północą zostali zatrzymani pierwsi działacze „Solidarności”, wyłączone telefony i dalekopisy, przestało nadawać radio i telewizja. O godzinie szóstej rano w radiu i telewizji przemówił generał Wojciech Jaruzelski. - Awanturnikom trzeba skrępować ręce, zanim wtrącą ojczyznę w otchłań bratobójczej walki - tak uzasadniał dowodzoną przez siebie operację. Wzięło w niej udział 70 tys. żołnierzy, 30 tys. milicjantów, kilkanaście tysięcy SB-eków wyposażonych w 1396 czołgów i blisko dwa tysiące transporterów opancerzonych. Już pierwszej nocy aresztowano ponad trzy tysiące działaczy „Solidarności” i niezależnych organizacji. Wprowadzono godzinę milicyjną, zmilitaryzowano kluczowe zakłady pracy, zawieszono „Solidarność” i inne związki zawodowe, jak również organizacje społeczne. Pełnię władzy przejęło wojsko. „Solidarność” odpowiedziała strajkami w całym kraju, choć miały one mały zasięg. Stan wojenny – sprawnie przeprowadzona operacja wojskowo-milicyjna, zatrzymanie większości przywódców, brak łączności psychologicznie zrobiły swoje. W kraju panował strach. Po ulicach jeździły kolumny czołgów i samochodów milicyjnych, uzbrojone patrole legitymowały przechodniów, wprowadzone zostało drakońskie prawo. I choć kara śmierci była przewidziana za kilkanaście czynów, również za strajk w zakładzie zmilitaryzowanym i za druk bibuły, to – po pierwszym szoku – „Solidarność” zaczęła organizować opór.  Ale to już inna historia…

KOMENTARZE

Reklama

Mężczyzna od kuchni. Rockman, lekarz, tata

Konrad Baum, lekarz, specjalista neurolog, certyfikowany neurosonolog...

Dawid "Cygan" Kostecki nie żyje

Nie żyje 38-letni Dawid "Cygan" Kostecki. Znany rzeszowski pięściarz popełnił samobójstwo w Areszcie Śledczym w Białołęce. O śmierci Kosteckiego napisał na Twitterze Mateusz Borek, dziennikarz Polsat Sport pochodzący z Dębicy...

Przedwojenny Rzeszów. Dzieje firmy kupieckiej I. Schaitter i Spółka

Od 1780 do końca 1949 roku działał w Rzeszowie sklep, w którym - jak podkreślali klienci - "można kupić wszystko". Kolejne pokolenia właścicieli zapisały...

Margaret Beels, córka jedynego noblisty z Podkarpacia, w Rymanowie

W piątek w Rymanowie, miasteczku z ponad 600-letnią historią, w którą wpisuje się 500 lat wspomnień o rymanowskich Żydach, rozpoczęły się XI Dni Pamięci Żydowskiej...

Reklama

W nauce i biznesie musimy wsiąść do pociągu - czwarta rewolucja przemysłowa!

Z prof. Jarosławem Sępem, dziekanem Wydziału Budowy Maszyn i Lotnictwa Politechniki Rzeszowskiej, rozmawia Aneta Gieroń

Rita Cosby we wtorek w Rzeszowie. Wstęp wolny

We wtorek, 27 sierpnia będzie się można spotkać ze znakomitą amerykańską dziennikarką, Ritą Cosby, córką żołnierza Armii Krajowej i uczestnika Powstania Warszwskiego, Ryszarda Kossobudzkiego. Laureatka...

Mieszanie w garnku z budżetem to za mało. Trzeba inwestycji

Alina Bosak: W Polsce mamy sporą inflację, a najbardziej widoczny jest wzrost cen żywności. W czerwcu br. były one wyższe średnio o 5,7 proc. w stosunku do czerwca 2018 roku...

"Mężczyzna od kuchni". W siatkarskim świecie kibica Kacpra Gardziały

Z Kacprem Gardziałą, autorem profilu na FB "Okiem Kibica" oraz wolontariuszem na światowych imprezach w siatkówce mężczyzn, rozmawia Idalia Stochla

Rodzina Izydora Rabi, noblisty z Podkarpacia, znów w Rymanowie

W przyszły piątek w Rymanowie rozpoczynają się XI Dni Pamięci Żydowskiej Społeczności Rymanowa, które potrwają do niedzieli, 11 sierpnia. Tegoroczne świętowanie będzie...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 63

VIP Biznes&Styl Nr 63
w numerze m.in.:

Milioner, który dla Puszczy Karpackiej porzucił biznes Tomasz Róg, efekt motyla w Cieszanowie Maria i Marcin Piotrowscy Folkowisko z Goracja Porsche może mieć każdy, ale rzeźbę już nie! Za 2 lata S19 połączy Rzeszów z Lublinem Dzieje firmy kupieckiej I. Schaitter i Spółka Kongres i Targi TSLA EXPO 2019
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.