Reklama
REKLAMA
Automatycznie wyświetlimy artykuł za 10 sekund
Przejdź do artykułu
Reklama
Reklama

Marta Ożóg ze Śreniawitów: Szukam śladu w pustostanach

A A A
Z Martą Ożóg, współtwórczynią kolektywu T V A R, malarką, twórczynią kolaży, instalacji artystycznych i scenografii, kierowniczką pracowni plastycznej Teatru Maska w Rzeszowie, rozmawia Alina Bosak.

Dodano: 17-01-2023

Marta Ożóg, I jest trochę zimno. Fot. Alina Bosak

Marta Ożóg, I jest trochę zimno. Fot. Alina Bosak

GALERIA ZDJĘĆ
Wystawa: I jest trochę zimno. Fot. Alina Bosak
Wystawa: I jest trochę zimno. Fot. Alina Bosak
Wystawa: I jest trochę zimno. Fot. Alina Bosak
Wystawa: I jest trochę zimno. Fot. Alina Bosak
Wystawa: I jest trochę zimno. Fot. Alina Bosak
Alina Bosak: Szukam słowa, które opisze twoją wystawę „I jest trochę zimno”, i pierwsze, co przychodzi mi na myśl, to po prostu: przejmująca. Jeszcze, że szczera i bardzo intymna. Spory też tłum ludzi pokonał kilkadziesiąt kilometrów z Rzeszowa, aby ją zobaczyć w Galerii Sztuki Współczesnej Pastula. Jan Pastuła dawno cię na nią namówił?      
 
Marta Ożóg: Wszystkie prace, prócz jednej, powstały w dwa miesiące. Specjalnie na tę wystawę. Ale o wystawie rozmawialiśmy znacznie wcześniej. Ostatni raz, kiedy Janek zajrzał do kamienicy przy Placu Śreniawitów 7 w Rzeszowie, w której gospodaruje nasza grupa artystyczna TVAR. To było podczas Europejskiego Stadionu Kultury. 
 
Targi sztuki i mody vintage w przestrzeni zaaranżowanej przez artystów. Widziałam zdjęcia. Kamienica zamieniona w galerię. Instalacje kolażowe, multimedialne i świetlne. Niezwykłe. 
Reklama

Jankowi spodobały się dwie moje instalacje. Duże, ponad dwa metry wysokości. I wtedy mnie namówił na wystawę w swojej galerii w Porębach Kupieńskich. Nie chciałam, żeby to była zbieranina prac, ale spójne, przemyślane dzieło. Tworząc wystawę myślę konceptualnie, podobnie jak przy tworzeniu scenografii w teatrze.
 
W środku lasu, gdzie mieści się galeria Janka, w przytulnym jej wnętrzu mówisz, że jest zimno, że wieje chłodem.

Opowiadam o mojej kondycji, ale też rzeczywistości m.in. mojego pokolenia. Stąd tytuł „I jest zimno”. Mam 32 lata. Wiek graniczny między młodością a dojrzałością. I doświadczam tego, co całe moje pokolenie. To trudne czasy dla młodych ludzi, nie tylko dla twórców. Trudne ekonomicznie, ale też emocjonalnie. Żyjemy pod presją. Wszyscy muszą być „jacyś”. Straszny nacisk kładzie się na powierzchowność, która przykrywa to, co jest naszym sednem. Myślę, że kiedyś było łatwiej. Bez tych rozbudowanych mediów społecznościowych i blichtru, który przykrywa dziś wszystko.
 
W mediach społecznościowych rzeczywiście obserwujemy raczej kreacje niż prawdziwych ludzi. Wygląda na to, że na świecie nie ma już nikogo z krzywym nosem i pryszczami. Sami ładni…

Wciąż do mnie pisze jakaś siłownia. Raz kliknęłam coś na FB i teraz codziennie do mnie piszą: „Marta, to jest twój czas!”. Nie wiem, jak to wyłączyć. Więc jest gdzieś ten przekaz – że musisz. Musisz być piękny, niezwykły. A tymczasem młodzi bywają zwyczajnie samotni. Jeśli nie znajdziesz partnera czy partnerki, kogoś bliskiego w odpowiednim czasie, to potem staje się to coraz trudniejsze. Zaczynasz tęsknić za dzieciństwem. Za tym, co było.
Reklama
 
Stąd dłonie w twojej sztuce? Symbolizują poszukiwanie bliskości?

Jedne są z manekina – symbol tej pogoni za nieskazitelnym pięknem. Drugie zrobiłam z parafiny. Nie są już tak idealne. Bardzo kruche. Łatwo je spalić. Te dłonie są blisko siebie, ale nie wiadomo, czy się spotkają, dotkną, uścisną. A dla mnie dotyk jest sposobem poznania człowieka. Uścisk na dzień dobry, na pożegnanie. To dowód zaufania i tej bliskości, o której wspomniałam. Nie każdemu chcesz w życiu podać dłoń.   
 
A włosy? Obok dłoni to one rzucają się w oczy w twoich pracach. Prawdziwe?

Pytam o nie u fryzjerów. Ale są też końskie. Znajomi też mi przynoszą. Wiedzą już, z czego tworzę.
 
Także z wycinków gazet, zdjęć…

Zdjęcia znajduję w opuszczonych domach.
 
Mówią, że jesteś ich eksploratorem. Czego szukasz w pustostanach?

Historii, które w nich się wydarzyły, śladów ludzi, którzy tam mieszkali. Lubię patrzeć, jak ktoś żył, jak się miał. Czasem znajduję listy, dokumenty. Je też wykorzystuję potem w moich pracach. Stare pudła, walizki, ramy.
 
Jak się do takich domów dostajesz? Nie boisz się, że ktoś cię złapie, oskarży o szabrowanie?

Wchodzę przez piwniczne okna. Kiedyś w Portugalii weszłam do opuszczonego szpitala psychiatrycznego, we Włoszech do dawnej fabryki. 
 
Nie boisz się?

Chwilę obserwuję, czy to rzeczywiście opuszczone miejsce, czy nie natknę się na kogoś. Ale kiedyś weszłam wieczorem do garażu, w którym zobaczyłam oblany czerwoną farbą samochód. Wyglądało jak krew. To mnie zmroziło. Więc zdarzył się taki strach, ale nie, nie boję się zwiedzać pustostanów. 
Reklama
 
Pracujesz w Teatrze Maska i w twoich pracach wiele osób widzi scenograficzność. 

Pewnie mają rację. Wrażenie przestrzenności jest dla mnie bardzo ważne. I tak jak w teatrze ważna jest dla mnie literatura, tekst. W moich pracach jestem opowiadaczem. Kiedyś też dużo pisałam. Od dziecka pamiętniki. Mówca ze mnie kiepski, ale pisać lubię.
 
Więc piszesz: „jest trochę zimno u mnie. Nieustannie i bez większych zmian wieje chłodem. Prowadzę walki i rozgrywki sama ze sobą. Wtapiam się gdzieś do wewnątrz i ciężko później z tego stanu się wyczołgać. Po wielu latach polubiłam to. Zaakceptowałam nie wesołą i komercyjną formę mojej sztuki. Lubię się zawiesić. Zatrzymuję momenty cichego krzyku. Zadanego pytania bez odpowiedzi. Rozdrapanej rany, która raczej się nie zagoi”. Bardzo intymnie. Chociaż, rośnie liczba osób, które przyznają się do depresji. Ostatnio o jej doświadczeniu opowiedział Ralph Kamiński. Te wyznania mają pomóc tym, którzy zmagają się z nią po cichu.

Też jej doświadczyłam. Ale też myślę, że niektórzy ludzie po prostu tacy się rodzą i noszą w sobie smutek. Z boku go nie widać. W teatrze kieruję całym działem, zarządzam zespołem ludzi, tworzę, realizuję wiele artystycznych projektów, organizuję je. A ta smuga w środku to coś zupełnie mojego. Kiedyś z tym walczyłam, ale zrozumiałam, że lepiej zaakceptować. Paradoksalnie, z tym smutkiem przychodzi sztuka. Kiedy tworzysz, musisz umieć być sam ze sobą. To dotyczy zarówno artystów, jak i muzyków, pisarzy.
Reklama
 
Ale twoja wystawa to także opowieść o kobiecie. W jednym z tryptyków jest twarz kobiety, pasma włosów rozpuszczone jak u młodej dziewczyny, kilka kroków dalej tryptyk, w którym ciało się rozpadło. 

Ten pierwszy tryptyk jest na wzór ołtarza. Nie jestem osobą wierzącą, ale sacrum zawsze mnie intrygowało, w przedstawieniu Boga jako mężczyzny dostrzegam też wzór dominacji. Nie jestem jednak feministką, bo doszłam do wniosku, że to się w życiu nie sprawdza. Mam jako kobieta emocje i uczucia, których się nie pozbędę. Uczę się je akceptować. W pierwszym tryptyku, który gloryfikuje kobietę, jest ona przedstawiona w pewnym rozkwicie, ale wokół jej głowy dzieje się już coś dramatycznego. W drugim tryptyku kobieta jest przedstawiona w jakimś afekcie, rozsypaniu. Nie ma tam nawet głowy. Włosy są splątane. Coś przeminęło.
 
Emocje są słabością kobiety?
 
Od dziecka otaczałam się chłopakami i sama czułam się bardzo męska. Zawód mi w tym do dziś pomaga – w końcu w pracowni scenograficznej obsługuję wszystkie te wiertarki, młotki i wyrzynarki. Zosia Samosia. Ale w końcu kobiecość z jej emocjami i mnie dopadła. Z całą tą wrażliwością, doszukiwaniem się sensów, drugiego dna, dzieleniem włosa na czworo. Walczę z tym. Myślę więc, czym by tu po wystawie w Galerii Pastula, zająć teraz głowę. Na szczęście zbliża się Europejski Stadion Kultury. Pomysł z kamienicą na Placu Śreniawitów już się rodzi. 
Reklama
 
Instalacja Marty Ożóg w kamienicy przy Placu Śreniawitów. Fot. Facebook/T V A R
 
xxx
 
Marta Ożóg jest absolwentką Ogólnokształcącej Szkoły Sztuk Pięknych oraz Wydziału Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego na kierunku malarstwo i sztuki wizualne w pracowni Antoniego Nikla, Marka Olszyńskiego oraz Marka Pokrywki. Ukończyła wydział scenografii krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Była uczestniczką wielu wystaw w kraju i za granicą oraz wielu plenerów twórczych. W latach 2011-2013 prezesowała Kołu Artystycznemu Razem działającemu przy Wydziale Sztuki Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wielokrotnie brała udział w projektach w ramach Festiwalu Przestrzeni Miejskiej oraz Europejskim Stadionie Kultury w Rzeszowie, również jako koordynator pracy twórczej. Zajmuje się malarstwem, instalacją artystyczną, kostiumem, scenografią. Pracuje w Teatrze Maska jako kierownik pracowni plastycznej.
Reklama
Reklama
Reklama
zobacz więcej

POLECANE

RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Mieszka I 48/50, 35-303 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.