Reklama

Adwent. W oczekiwaniu na Boże Narodzenie

A A A
Rozmowa z Damianem Drągiem z Muzeum Etnograficznego w Rzeszowie

Dodano: 08-12-2015

 Fot. Tadeusz Poźniak

Fot. Tadeusz Poźniak

Dziś trudno oprzeć się wrażeniu, że o zbliżających się Świętach Bożego Narodzenia, świadczą coraz dłuższe kolejki w sklepach. A jak ten czas Adwentu wyglądał dawniej?
 
Do świąt przygotowywano się przede wszystkim sprzątając obejście i przygotowując się na okres samego świętowania, a więc w domach odbywało się świniobicie, przygotowywano wędliny, mięsa. W okresie Adwentu robiono też tzw. pająki, które później wieszano pod sufitami, przygotowywano już widowiska kolędnicze, więc ci, którzy mieli chodzić po kolędzie robili już stroje, ćwiczyli swoje role. 
 
Jak przyozdabiano domy na czas świąt? Choinki pojawiły się przecież stosunkowo nie tak dawno.
 
Owszem. Choinki ?weszły? do naszych domów na przełomie XIX i XX wieku, a na wsiach jeszcze później, więc w perspektywie wieków to rzeczywiście nie dawno. Kiedyś w domach pojawiała się zielona gałąź świerka lub jodły, w formie tzw. podłaźniczki lub jutki. Ale najbardziej typowym zdobieniem w okresie świątecznym były tzw. pająki. Miały różne formy: geometryczne, kuliste, żyrandolowate, a robiono je głównie ze słomy, bibuły, czasem również grochu. To one były najlepszym i największym symbolem świąt. Oczywiście przez cały Adwent odprawiano roraty, obserwowano wszystkie znaki, które się w tym okresie pojawiały. Np. od dnia Świętej Łucji, czyli 13 grudnia, obserwowano pogodę w każdy kolejny dzień aż do Bożego Narodzenia. Jest ich dwanaście, a więc każdy oznaczał kolejny miesiąc następnego roku. Tak wróżono pogodę.
 
A czas przed Bożym Narodzeniem był okresem radosnego oczekiwania narodzenia Jezusa, czy raczej wyciszenia?
 
Dziś promuje się, że Adwent jest okresem radosnego oczekiwania, ale na wsi wyglądało to bardzo podobnie jak w Wielkim Poście. Obowiązywała wstrzemięźliwość od niektórych pokarmów, a więc następowało swego rodzaju wyciszenie, ale i wygłodzenie organizmu, bo jednak niektóre gospodynie nie tylko nie używały mięsa, ale nawet nabiału. Zostawały zatem mąki i kasze, więc same takie potrawy powodowały, że ten czas nie był jednak wesoły. A że okres jesieni to też czas przygotowania zapasów na zimę, czyli kiszenia kapusty, świniobicia, a także przygotowywania strawy dla zwierząt. To wszystko również wpisywało się w to oczekiwanie i przygotowanie do świąt Bożego Narodzenia. Spotykano się też na darciu pierza, przygotowywano też gwiazdy i szopki, z którymi chodzono po kolędzie
 
Reklama
Pamiętam, że moja babcia bardzo przestrzegała tego wyciszenia przed świętami zwłaszcza w dzień Wigilii. Nie pozwalała włączać radia, o telewizji nie wspominając. 
 
W tym dniu nie wolno było się też kłócić, bo wierzono, że kto się kłóci w Wigilię, będzie to robił cały rok. Dzieci nie mogły się bić ze sobą, wypatrywano np. kto przyjdzie jako pierwszy do domu. Takich zwyczajów było bardzo dużo. W Wigilię poszczono też bardzo ściśle, czasem poza śniadaniem nie zjadano niczego aż do wieczerzy wigilijnej. Nie mówić już o tym, że sama wieczerza, która dla nas jest już swego rodzaju biesiadowaniem, kiedyś odprawiana była w bardzo poważnym, podniosłym nastroju. Jeśli w jakimś domu była elektryczność, to na czas wieczerzy gaszono je, a potrawy spożywano tylko przy blasku świecy. W niektórych domach zdejmowano nawet buty i siadano do stołu na bosaka. Takich znaków i zwyczajów było bardzo wiele, a wszystkie one potwierdzają, że te święta zawsze były dla ludzi bardzo istotne.

KOMENTARZE

Wciąż nam się chce - rozmowa z Martą Półtorak

Marta Półtorak ? prezes zarządu firmy Marma Polskie...

Stare fotografie z Mielca trafią do sieci

W mieleckiej Jadernówce rozpoczęła się digitalizacja olbrzymich...

Rzeszowianie na Rynku dziękowali Asseco Resovia za Mistrza Polski

Tysiące fanów siatkówki pojawiły się w niedzielę popołudniu na rzeszowskim Rynku, by podziękować zawodnikom i trenerom Asseco Resovii za obronę tytułu Mistrza...

Piotr Pustelnik: na ośmiotysięczniki już nie wrócę

Z Piotrem Pustelnikiem, himalaistą, zdobywcą Korony Himalajów i Karakorum, rozmawiają Aneta Gieroń i Jaromir Kwiatkowski.

zobacz więcej
Reklama

Przez wieki życie i zdrowie ratowali aptekarze!

Z dr Lidią Marią Czyż i Sylwią Tulik, autorkami książki...

Karnawał trwa, więc... hajda na bal!

Karnawał mamy w tym roku długi, więc wypada pobalować. Wypada? Ależ tak...

Stanisław Głodowski, prezes GC Energy: Nie liczę, że fala mnie poniesie

- W biznesie nie można zdawać się na przypadek. Kto liczy na falę, musi liczyć się również z mielizną. Trzeba określić cel i konsekwentnie do...

Rzeszowskie Archiwum Społeczne pełne prawdziwków

Z Iloną Duszą-Kowalską, prezesem Fundacji Rzeszowskiej, która wymyśliła Rzeszowskie Archiwum Społeczne, rozmawia Alina Bosak

Nowe władze WSPiA. Kto rządzi w Rzeszowskiej Szkole Wyższej?!

Generał Józef Gdański, były Komendant Wojewódzki Policji na Podkarpaciu i Warmii i Mazurach; Teresa Kubas-Hul, była przewodnicząca Sejmiku Województwa Podkarpackiego...

Reklama

Mężczyzna od kuchni. O testosteronie barber shopów

Z Arkadiuszem Beresiem, właścicielem Rebell Studio i rzeszowskim golibrodą, rozmawia Idalia Stochla

Kossakowski: Ciągle mam w sobie dziecięcą ciekawość świata

Z PRZEMYSŁAWEM KOSSAKOWSKIM, podróżnikiem, rozmawia Katarzyna Grzebyk

Po śmierci prezydenta Adamowicza w Rzeszowie żałoba. W czwartek i piątek

W sobotę w Gdańsku odbędzie się pogrzeb prezydenta Pawła Adamowicza. W tym dniu w całym kraju obowiązywać będzie żałoba narodowa. W środę...

Kliknij sobie lajka! Felieton Magdy Louis

Geodeta opowiedział mi historię o pewnym małżeństwie z naszego powiatu, które tak kochało i obsesyjnie posiadało ziemię, że nawet jemu, zaufanemu geodecie, nie pozwalali po niej stąpać. Regularnie tę parcelę...

Msza w intencji śp. Pawła Adamowicza. W sobotę w Katedrze Rzeszowskiej

W sobotę o godz. 18 w Katedrze w Rzeszowie odbędzie się msza w intencji śp. Pawła Adamowicza. Tego samego dnia o godz. 12 w Bazylice Mariackiej w Gdańsku...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr 61

VIP Biznes&Styl Nr 61
w numerze m.in.:

Zuzia Górska - pracownia Twórcza w cieniu fredrowskiego zamku Politycy nie mogą ulec pokusie pychy! Jolanta Kluz-Zawadzka - Lekarskie powołanie Śladami Watachy Dominikanin o Drodze św. Jakuba
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.