Reklama

Ekonomista: Skutki Brexitu już są widoczne

A A A
Z dr. Arturem Chmajem, ekonomistą, dyrektorem Centrum Innowacji i Przedsiębiorczości Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, rozmawia Jaromir Kwiatkowski

Dodano: 28-06-2016

Dr Artur Chmaj. Fot. Tadeusz Poźniak

Dr Artur Chmaj. Fot. Tadeusz Poźniak

Reklama
Jaromir Kwiatkowski: Dziś wszyscy zastanawiają się, co ewentualny Brexit Brytyjczyków z Unii Europejskiej oznacza dla europejskiej polityki i gospodarki. Załóżmy, że do niego rzeczywiście dojdzie (choć są glosy, że to wcale nie jest takie pewne). Wiadomo, że będzie to długi proces, trwający minimum dwa lata, ale zapewne dłużej.

Dr Artur Chmaj: Dziś nawet żartowałem, że przy sprawności urzędników unijnych i przy tamtejszym poziomie biurokracji, proces formalnego opuszczania struktur UE przez Wielką Brytanię może potrwać nawet 20 lat. Natomiast ekonomia rządzi się swoimi prawami i bez względu na to, czy do Brexitu dojdzie, czy nie, jego skutki ekonomiczne już są widoczne i powodują niepewność. A niepewność to największa katastrofa dla gospodarki. Bo w niepewnych czasach wszyscy się boją: nie inwestują, wycofują pieniądze. To powoduje perturbacje na rynkach finansowych i walutowych. To pierwszy cios w gospodarkę światową.

Na rynkach walutowych widać znaczne osłabienie funta.

Rynek walutowy działa na zasadzie naczyń połączonych. Jeżeli mocno dewaluuje się funt i ten proces tak szybko raczej nie zostanie powstrzymany, to wiadomo, że inwestorzy uciekają od funta i walut uważanych za słabe czy ryzykowne, w tym niestety od złotówki, i kupują waluty bezpieczne. Funt na pewno będzie tracił na tej sytuacji, ale będzie traciła też złotówka. Jak na razie nie wiadomo, gdzie leży granica; większość analityków jest zdania, że 4,50-4,60 zł za 1 euro to maksymalna wartość, jaka może się pojawić w tym zawirowaniu. Natomiast rynki walutowe mają też to do siebie, że dość szybko się stabilizują. Jest trochę paniki i grubszych operacji, ale później następuje otrzeźwienie. W tym sensie, że dochodzimy do wniosku, że jednak świat się nie zawalił i wracamy do poprzednich reguł gry, a sytuacja dość szybko się stabilizuje. Dlatego rynek walutowy nie jest największym problemem; większym jest giełda. Inwestorzy giełdowi w warunkach niepewności boją się,  wycofują swoje aktywa z rynków ryzykownych i w związku z tym grozi nam, że w perspektywie kilkunastomiesięcznej nasza giełda zacznie dołować. Zresztą, nie tylko nasza; to dotyczy nie tylko Warszawy, ale w ogóle słabszych giełd. Natomiast jeżeli chodzi o rynki finansowe, to Brexit ma ciekawe skutki. Często powtarzam, że jeżeli w gospodarce ktoś traci, to ktoś inny ma szansę zyskać, a więc funkcje rynku londyńskiego przejmą inni. Niemcy już zacierają ręce, bo ogromne przepływy finansowe, które dotychczas szły przez Londyn, będą teraz szły częściowo przez Frankfurt, a częściowo przez Brukselę.

Jak to, co się dzieje, przełoży się na wymianę handlową z Wielką Brytanią
?

Skutki będą dwojakie. Po pierwsze, zmiana kursów walutowych powoduje, że coś staje się opłacalne lub nie. Wiadomo, że w warunkach słabnącej złotówki, droższe będą w Polsce wszystkie dobra importowane, bo trzeba będzie zapłacić więcej złotówek za tę samą kwotę waluty. Grozi nam więc podwyżka cen niektórych artykułów. Ale z kolei to nakręca eksport, który jest w sytuacji komfortowej, dlatego, że sprzedaje się za przysłowiowe 1 euro to samo, a dostaje się nie 4,10, tylko 4,50 zł. Co do ceł: na razie Wielka Brytania jest jeszcze we Wspólnym Obszarze Celnym. Te wszystkie umowy w ramach tego obszaru, niestosowanie ceł w obrocie wewnątrzunijnym, powoduje, że pewne towary są tanie, zarówno brytyjskie w Polsce, jak i polskie w Wielkiej Brytanii. Brak ceł powoduje, że można np. kupić względnie tanio brytyjską whisky Polsce, ale równocześnie w Wielkiej Brytanii można kupić względnie tanio np. nasze produkty żywnościowe czy części do maszyn i pojazdów. Nie wiemy jeszcze, co wynegocjują Brytyjczycy z Unią w kwestii taryf celnych, ale jeżeli w handlu z Wielką Brytanią przestaną obowiązywać regulacje unijne, a obie strony postanowią „poszaleć” z cłami, będzie to oznaczało podwyżkę cen towarów o 20-30 proc. w obu kierunkach. Może to dotknąć eksporterów, którzy przy słabszej złotówce mogliby eksportować bardziej rentownie, ale z drugiej strony – podwyżka cen może spowodować, że eksport się załamie. I to też będzie działało w obie strony.

W Wielkiej Brytanii przebywa ponad 1 mln Polaków, którzy tam pracują, a nawet mają jakieś niewielkie biznesy czy prowadzą polskie sklepy. Jak Brexit płynie na sytuację tych ludzi – to pytanie zadają sobie dziś ich rodziny w Polsce.

Jeżeli chodzi o polskich drobnych przedsiębiorców na Wyspach Brytyjskich, to – jak wcześniej mówiliśmy – dotkną ich trudności z cłami, podwyżkami cen, parytetem walutowym. Natomiast nie czarujmy się, tych polskich firm w Wielkiej Brytanii aż tak wiele nie ma; sporo Polaków pracuje na zasadzie samozatrudnienia, a więc są przedsiębiorcami tylko z nazwy. Tutaj jakiegoś dramatu nie będzie. Natomiast Polacy pracujący na Wyspach odczują kryzys związany z tym, że pewne dobra będą droższe, w związku z czym wzrosną koszty utrzymania w Wielkiej Brytanii. Natomiast jeżeli funt będzie się nadal osłabiał, a wszystko na to wskazuje, to praca na Wyspach Brytyjskich stanie się mniej lukratywnym zajęciem dla Polaków, którzy wyjechali tam, żeby zarobić i zarobione pieniądze np. zainwestować w Polsce.

Spodziewa się Pan, że osoby, które mieszkają w Wielkiej Brytanii i tam pracują, będą zmuszone do powrotu do Polski?

Jeszcze tydzień temu bym tego nie zakładał. Natomiast pojawiają się doniesienia m.in. o paskudnych określeniach wobec Polaków. Rodzina opowiadała mi, że w angielskiej szkole nauczycielka otwartym tekstem mówiła, iż głosowała za wyjściem Wielkiej Brytanii z Unii, bo nie chce uczniów-imigrantów. O pogorszeniu się atmosfery mogą więc decydować czynniki pozaekonomiczne. Do tej pory Wielka Brytania przygarniała Polaków, a oni się tam asymilowali, nie tworzyli konfliktów etnicznych ani rasowych, gett czy mniejszości. Natomiast na fali Brexitu zaczynają się rozwijać formy rasizmu, ksenofobii. Polacy mogą uznać, iż jest to dobry moment, by wyjechać stamtąd, bo się zaczną bać. Zaczyna się od pyskówek, połajanek, następnie może dojść do rękoczynów i to może doprowadzić do tego, że Polacy zaczną się zastanawiać, czy zostać na Wyspach, czy wyjechać – niekoniecznie do Polski. Jeżeli Cameron dzwoni do naszej pani premier z informacją, że zapewni bezpieczeństwo Polakom, to to o czymś świadczy. To jest realne zagrożenie, które jeszcze kilkanaście dni temu wydawało się iluzją. Czas pokaże, jak się to potoczy.
 

KOMENTARZE

2014 w polityce - rok wyborów i jubileuszy

Podwójne wybory oraz jubileusze: 10-lecia naszej obecności w UE...

Zmiany w przepisach dla branży budowlanej i maszynowej

Pomimo, że oznakowanie CE funkcjonuje na...

Ekonomista: Im więcej polskiego kapitału, tym większa szansa na rozwój

Jaromir Kwiatkowski: Podczas Forum Ekonomicznego w Krynicy, gdzie nagrodę dla Człowieka Roku odebrał premier Węgier Victor Orban, usłyszeliśmy wiele...

CETA zniszczy małe podkarpackie gospodarstwa rolne

Pod koniec października na szczycie Kanada ? Unia Europejska ma zostać przyjęta umowa w sprawie handlu pomiędzy UE i Kanadą, czyli CETA. Rolnicy, i nie tylko rolnicy, obawiają się, że zaleje...

zobacz więcej
Reklama

Odeszli w 2018 roku...

Wspominamy znanych mieszkańców Podkarpacia, zmarłych w ostatnim roku. Wszystkich pożegnaliśmy ze smutkiem...

100 lat niepodległej Polski. BIZNESiSTYL.pl "Na Żywo"

100 lat temu Polska odzyskała niepodległość...

Politolog o wyborach samorządowych 2018. W Rzeszowie PiS liczył na więcej!

Z dr. Pawłem Kucą, politologiem z Uniwersytetu Rzeszowskiego, rozmawia Aneta Gieroń

Jak się kiedyś bawił Rzeszów! Kultowe "Piekiełko" i inne lokale

Z Januszem Pawlakiem i Agnieszką Skowron-Wilusz, autorami książki "Rzeszowskie Piekiełko. ABC powojennych i PRL-owskich lokali", rozmawia Idalia Stochla

Władysław Ortyl oficjalnym kandydatem na marszałka województwa

W poniedziałek, 19 listopada odbędzie się pierwsza sesja sejmiku podkarpackiego, na której wybrany zostanie nowy zarząd województwa oraz prezydium sejmiku. Jak potwierdzają...

Reklama

Pogranicznicy na koniach tylko w Bieszczadach. Już od 20 lat

W tym roku mija 20 lat służby patroli konnych Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej. To jedyna taka formacja w szeregach pograniczników w Polsce, a przy tym ważne uzupełnienie...

Wiesław Myśliwski o pamięci. O niej mowa także w "Uchu Igielnym"

"Najwięksi pisarze nie napisali wcale wielu książek - powiedział pięć lat temu w Rzeszowie Wiesław Myśliwski. I dodał: To ostrzeżenie skierowałem przede wszystkim...

Japonia w Przemyślu - dla Tokio jedna z najlepszych na świecie

Antoni Adamski: Ten pokoik z korytarzem - całość o metrażu mieszkania M-3 - to cały wasz lokal?

Poseł PiS Piotr Babinetz potrącił dwóch nastolatków

W niedzielę około godz. 20 w miejscowości Zmiennica w powiecie brzozowskim poseł PiS, Piotr Babinetz potrącił dwóch nastolatków, którzy szli poboczem nieoświetlonej drogi i prowadzili...

Skacząc po głowie Innym Kobietom, niszczycie nie tylko fryzurę, ale i psychę!

Anglicy prosto z Oxfordu donoszą, że o 40 proc. wzrosło w Internecie wyszukiwanie znaczenia słowa TOXIC, czyli toksyczny. Ludzie przerażeni...

zobacz więcej

POLECANE

VIP Biznes&Styl Nr. 59

VIP Biznes&Styl Nr. 59
w numerze m.in.:

VIP Biznes&Styl Nr. 59 • Sprężyny gazowe z FA Krosno • Ratowanie cerkwi w Baligrodzie • Lasowiak, co leczy serca i rozwija nowe technologie • Japońskie roboty i ręczna robota w Hucie Szkła w Jaśle • 100 lat niepodległej Polski
RZESZÓW WEATHER
Reklama

NASI PARTNERZY

zamknij

Szanowny Czytelniku !

Zanim klikniesz „Zgadzam się” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Zgadzam się” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres.

Zgoda

Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Zaufanych Partnerów Grupy SAGIER Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno.
Jeśli nie chcesz wyrazić zgody, kliknij „Nie teraz”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Możesz edytować zakres zgody, w tym wycofać ją całkowicie, przechodząc na naszą stronę polityki prywatności. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych Zaufanych Partnerów. Zaufani Partnerzy to firmy z obszaru e-commerce i reklamodawcy oraz działające w ich imieniu domy mediowe i podobne organizacje, z którymi Grupa SAGIER współpracuje.
Podmioty z Grupy SAGIER w ramach udostępnianych przez siebie usług internetowych przetwarzają Twoje dane we własnych celach marketingowych w oparciu o prawnie uzasadniony, wspólny interes podmiotów Grupy SAGIER. Przetwarzanie takie nie wymaga dodatkowej zgody z Twojej strony, ale możesz mu się w każdej chwili sprzeciwić. O ile nie zdecydujesz inaczej, dokonując stosownych zmian ustawień w Twojej przeglądarce, podmioty z Grupy SAGIER będą również instalować na Twoich urządzeniach pliki cookies i podobne oraz odczytywać informacje z takich plików. Bliższe informacje o cookies znajdziesz w akapicie „Cookies” pod koniec tej informacji.

Administrator danych osobowych

Administratorami Twoich danych są podmioty z Grupy SAGIER czyli podmioty z grupy kapitałowej SAGIER, w której skład wchodzą Sagier Sp. z o.o. ul. Cegielniana 18c/3, 35-310 Rzeszów oraz Podmioty Zależne. Ponadto, w świetle obowiązującego prawa, administratorami Twoich danych w ramach poszczególnych Usług mogą być również Zaufani Partnerzy, w tym klienci.
PODMIOTY ZALEŻNE:
http://www.biznesistyl.pl/
http://poradnikbudowlany.eu/
http://modnieizdrowo.pl/
http://www.sagier.pl/
Jeżeli wyrazisz zgodę, o którą wyżej prosimy, administratorami Twoich danych osobowych będą także nasi Zaufani Partnerzy. Listę Zaufanych Partnerów możesz sprawdzić w każdym momencie na stronie naszej polityki prywatności i tam też zmodyfikować lub cofnąć swoje zgody.

Podstawa i cel przetwarzania

Twoje dane przetwarzamy w następujących celach:
• 1. Jeśli zawieramy z Tobą umowę o realizację danej usługi (np. usługi zapewniającej Ci możliwość zapoznania się z jednym z naszych serwisów w oparciu o treść regulaminu tego serwisu), to możemy przetwarzać Twoje dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.
• 2. Zapewnianie bezpieczeństwa usługi (np. sprawdzenie, czy do Twojego konta nie loguje się nieuprawniona osoba), dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszanie naszych usług i dopasowanie ich do potrzeb i wygody użytkowników (np. personalizowanie treści w usługach), jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług (np. jeśli interesujesz się motoryzacją i oglądasz artykuły w biznesistyl.pl lub na innych stronach internetowych, to możemy Ci wyświetlić reklamę dotyczącą artykułu w serwisie biznesistyl.pl/automoto. Takie przetwarzanie danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów.
• 3. Za Twoją zgodą usługi marketingowe dostarczą Ci nasi Zaufani Partnerzy oraz my dla podmiotów trzecich. Aby móc pokazać interesujące Cię reklamy (np. produktu, którego możesz potrzebować) reklamodawcy i ich przedstawiciele chcieliby mieć możliwość przetwarzania Twoich danych związanych z odwiedzanymi przez Ciebie stronami internetowymi. Udzielenie takiej zgody jest dobrowolne, nie musisz jej udzielać, nie pozbawi Cię to dostępu do naszych usług. Masz również możliwość ograniczenia zakresu lub zmiany zgody w dowolnym momencie.

Twoje dane przetwarzane będą do czasu istnienia podstawy do ich przetwarzania, czyli w przypadku udzielenia zgody do momentu jej cofnięcia, ograniczenia lub innych działań z Twojej strony ograniczających tę zgodę, w przypadku niezbędności danych do wykonania umowy, przez czas jej wykonywania i ewentualnie okres przedawnienia roszczeń z niej (zwykle nie więcej niż 3 lata, a maksymalnie 10 lat), a w przypadku, gdy podstawą przetwarzania danych jest uzasadniony interes administratora, do czasu zgłoszenia przez Ciebie skutecznego sprzeciwu.

Przekazywanie danych

Administratorzy danych mogą powierzać Twoje dane podwykonawcom IT, księgowym, agencjom marketingowym etc. Zrobią to jedynie na podstawie umowy o powierzenie przetwarzania danych zobowiązującej taki podmiot do odpowiedniego zabezpieczenia danych i niekorzystania z nich do własnych celów.

Cookies

Na naszych stronach używamy znaczników internetowych takich jak pliki np. cookie lub local storage do zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu personalizowania treści i reklam oraz analizowania ruchu na stronach, aplikacjach i w Internecie. W ten sposób technologię tę wykorzystują również podmioty z Grupy SAGIER oraz nasi Zaufani Partnerzy, którzy także chcą dopasowywać reklamy do Twoich preferencji. Cookies to dane informatyczne zapisywane w plikach i przechowywane na Twoim urządzeniu końcowym (tj. twój komputer, tablet, smartphone itp.), które przeglądarka wysyła do serwera przy każdorazowym wejściu na stronę z tego urządzenia, podczas gdy odwiedzasz strony w Internecie. Szczegółową informację na temat plików cookie i ich funkcjonowania znajdziesz pod tym linkiem. Pod tym linkiem znajdziesz także informację o tym jak zmienić ustawienia przeglądarki, aby ograniczyć lub wyłączyć funkcjonowanie plików cookies itp. oraz jak usunąć takie pliki z Twojego urządzenia.

Twoje uprawnienia

Przysługują Ci następujące uprawnienia wobec Twoich danych i ich przetwarzania przez nas, inne podmioty z Grupy SAGIER i Zaufanych Partnerów:
1. Jeśli udzieliłeś zgody na przetwarzanie danych możesz ją w każdej chwili wycofać (cofnięcie zgody oczywiście nie uchyli zgodności z prawem przetwarzania już dokonanego na jej podstawie);
2. Masz również prawo żądania dostępu do Twoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do przeniesienia danych, wyrażenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym w Polsce jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Pod tym adresem znajdziesz dodatkowe informacje dotyczące przetwarzania danych i Twoich uprawnień.